ЁМҒИРЛАР

 
Кўкда булут кезганда,
Гулдураклар елганда.
Эсганда шамол ғир-ғир,
Сиз келдингиз, эй Ёмғир.
 
 
Узумларнинг баргини,
Атиргулнинг тархини,
Янги этиб ювдингиз,
Чангларини қувдингиз,
 
 
Шунинг-чун ҳар беор гул
Сиздан миннатдор бўлди.
Шунинг учун буғдойзор
Сизга бошларин эгди.
 
 
Мен ҳам сиздан севиндим,
Ғунчалар каби кулдим,
Яна ёғинг жиндак оз,
Ёғинг фақат маржон, соз.
 

ОНА ҚЎШИҒИ

 
Ёдимда бор, меҳрибон она
Фарзандини уйғотар эди.
Атрофида бўлиб парвона,
Завқли қўшиқ у куйлар эди.
 
 
“Саҳар бўлди, нурли тонг отди,
Оймома булутлар ичига ботди,
Майсалар устига шудринглар ётди,
Оппоғим, жигарбандим, уйғон.
 
 
Деразангдан боқмоқда қуёш,
Нурларини сочиб бегумон,
Лекин ҳали ухламоқдасан,
Тўқлигинам, дилбандим, уйғон.
 
 
Уйғон энди, кичкина ғунча,
Сенга қараб қолгандир боғча,
Ва боғчангда ёғочдан “тойча”,
Ғунчагинам, фарзандим, уйғон.
 
 
Ватанинг боғ, унда ғунчасан,
Бахтиёрлик сенга армуғон,
Ҳур диёрда ўйнаб тошасан,
Боғда гулим, гулбандим, уйғон”.
 
 
Кўз ўнгимда поёнсиз кенг боғ
Ва ҳур она қўшиқ айтган чоғ…
 

«ПОЁНСИЗ КЎК НАҚАДАР, БОҚ…»

 
ПОЁНСИЗ КЎК НАҚАДАР, БОҚ,
Кўзларингдек мулойим, зангор.
Боқ, булутлар нақадар оппоқ,
Муҳаббатинг шунчалик оҳор.
 
 
Зангор кўзинг этмоқда адо,
Ахир сенга бахш этган осмон.
Муҳаббатинг бўлса мусаффо,
Қалб – юрагим сенгадир, ишон.
 

ЎЛКАМ

 
Ўлкамга мен сира қонмасман,
Тўпланишиб бир ғунча бўлса.
Ўлкамга мен сира тўймасман,
Шу ғунчадан олсам ҳам бўса.
 
 
Атрофларим нақадар кўркам,
Ҳур диёрим ажойиб гўзал.
Бу – менинг ўлкам, менинг ўлкам,
Сени севиб куйлайман ҳар гал.
 
 
Сени ҳар гал куйлаганимда,
Юрагимда ишқинг нидоси.
Сени ҳар гал сўйлаганимда,
Чин севгимнинг енгил сабоси.
 
 
Гул-ғунчалар ичра бекинур,
Тиниқ кўкдан мўралар қуёш.
Ул ўлкамга сочар сахий нур,
Ҳам йўлимга бўларкан йўлдош.
 
 
Ўлкам, сенга севгим мусаффо,
Сўнгги қоним сен учун мутлоқ.
Ўлкам, сенга тўймасман асло,
Сенга севгим тўхтамас булоқ.
 
 
Эрталаринг чиройлик баҳор,
Кўзларимга олтин мисоли.
Сувлар бўйи… шовларкан анҳор,
Сен ўлкамнинг меҳнат тимсоли.
 
 
Ойдинларинг баҳор каби оқ,
Юракларим каби беғубор.
Тағин, ўлкам, сенда ҳеч йўқ доғ,
Сенинг ажиб хислатларинг бор.
 
 
Тунларингда кулар маъсум ой,
Чарақлаган, эй менинг ўлкам.
Ойсиз ҳам сен кўп ойларга бой,
Минглаб қуёш этмоқда кўркам.
 
 
Ҳар қадамда юлдузларинг бор,
Ҳар қадамда порловчи қуёш.
Қуёшларга ёр бўлган, ўлкам,
Сендан кўнглим олиб кетмас бош.
 
 
Ўлкамга мен сира қонмасман,
Тўпланишиб бир ғунча бўлса.
Ўлкамга мен сира тўймасман,
Шу ғунчадан олсам ҳам бўса.
 

1957

«КУНДУЗ ЎЙГА ЧЎМАР. ТУН ЯҚИН…»

 
КУНДУЗ ЎЙГА ЧЎМАР. ТУН ЯҚИН.⁴
Осмон янглиғ оқшом шарпаси –
Олис уфқ четида ёрқин
Куннинг қизил шоҳи пардаси.
 
 
Кечки қуёш турмаклар сочин,
Жозибали бўлар эртага!
Ана кўк ҳам маржонлар сочди –
Кенгликларнинг мовий эртагин.
 
 
Далаларда эсар шаббода,
Эгилади нозик чучмома,
Ялпизларнинг баргидан шода –
Шода шудринг жимгина томар.
 
 
Жозибали бўлар эртага.
Севги фасли асл ва бедоғ.
Кумуш ҳаволарга ўранган
Гўзаллиги билан яшнар тоғ…
 

«МЕН ШОИР ЭМАСМАН, АММО ҚАЛБИМДА…»

 
МЕН ШОИР ЭМАСМАН, АММО ҚАЛБИМДА
Бир ажиб ҳиссиёт тўлқин уради.
Шу юрак ҳислари қистайди мени,
Оппоқ қоғозларга қалам суради.
 

«ОЛТИН ҚУЁШ НУРИНИ ТЎКДИ…»

 
ОЛТИН ҚУЁШ НУРИНИ ТЎКДИ,
Осмон зангори.
Илиқ еллар учишиб қолди,
Кулди баҳорим.
 
 
Поёни йўқ дала уйғонди,
Бошланди ҳаёт.
Йигит-қизлар қўшиғи
Кенг ёйди қанот.
 

«ЁШЛИК ЖЎШҚИН ВА ИТОАТСИЗ…»

 
ЁШЛИК ЖЎШҚИН ВА ИТОАТСИЗ,
Севамиз-у, ишончсиз аммо.
 
 
Хўп кезамиз бўлиб тоқатсиз,
Ечилмасдан қолар муаммо.
 
 
Кундузини атри қоплайди,
Ёз келади, куз келар ва қиш.
Ёшлигимиз ором топмайди,
Ҳамон ўша қадимий ташвиш.
 
 
Ёшлик ўтиб кетади, майли,
Лекин шодлик ахтарар юрак.
Ғам чекамиз севги туфайли
Ва кутамиз: “Қандай келажак?”
 

1958

КУЗ ТОНГИ

 
Тонг ота бошлар астагина,
Куз қуёши нурин сочади.
Олтинсимон боғлар кўриниб,
Олисларда кўнглим очади.
 
 
Тонг ота бошлар астагина,
Пахтазорда ёрилар кўсак.
Оқ пахталар – гуллардан чаман,
Нафасларга тор келар кўкрак.
 
 
Қувноқ қизлар айтиб ашула,
Пахтазорга ҳусн таратар.
Ҳаёт қайнар, ҳаёт тинмайди,
Юракларда иш завқи ортар.
 
 
Қувноқ қизлар тўлдирар этак,
Шошиб қолар уста тарозбон;
Ҳар бирининг юзида шодлик –
Қаршисида улкан бир хирмон…
 

ОНА ҚИШЛОҚ, ФАСЛИМ КУЙЛАРИ

 
Она қишлоқ, севимли қишлоқ,
Шўх болалик қувонч маскани.
 

Ж. Жабборов.

1.

 
Деразамдан қарайман саҳар,
Кўкда қуёш пайдо бўлмасдан.
Япроқлардан тўкилмай шабнам,
Қишлоғим нур билан тўлмасдан.
 
 
Ҳамма нарса ширин уйқуда,
Лекин қушлар сайраб юборди.
Бутун кеча дам олиб ухлаб
Шошиб хўроз қичқириб қолди.
 
 
               Ўрмон, яшил далалар,
               Оппоқ тонг-ла чўмилди.
               Зангори тоғ-тепалар
               Кун нурига кўмилди.
 

2.

 
Соғинган жон, хуш кел, гулбаҳор,
Атрофимга гулларимдан соч.
Қани, булбул, гулзорга бир бор,
Қўшиқ айтгин: бахтиёрсан, деб.
 
 
     Булбул ашула айтди,
     Мен ҳам бўлдим жўровоз.
     Табиат яшнаб кетди,
     Гулбаҳор нақадар соз.
 
 
Қувон! Парвоз этгучи хаёл,
Ҳаёт узра лочин каби кез.
Қувон бундан гулзор, мажнунтол,
Оқ қоғозда шеърлар ҳаммангиз.
 

3

 
Ёз, ёз, сахий ёз
Шоир қўшиқ ёз.
Шеър осмонида
Қушча, қанот ёз.
 
 
Далаларда эсади
Майин шаббода.
Капалаклар учади
Ўйнаб ҳавода.
 
 
Гоҳ булутга тўлар кўк
Тиниқ ва оппоқ.
Номаълум манзил томон
Учишар узоқ.
 
 
Ёз ҳукмрон. Куз қанот қоқар
Олис ўрмон – уфқ четида.
Асов анҳор шалдираб оқар
Олтин фасл унинг бетида.
 

4.

 
Эҳ, нақадар севаман сени,
Ерда ётса зарҳал япроқлар.
Роҳатбахшдир қовунлар иси,
Роҳатбахшдир – қуёш ярақлар.
 
 
Дарахтларнинг барглари куйчи,
Мен сингари шодумон ўйчи,
О, севаман фасли кузимни,
Нигоҳини ташлаб кўзимни.
 

5.

 
Ассалом, қиш, кел, оппоқ баҳор,
Кел, наҳорда кўзим қамашсин.
Кел, қаршимда товлангин бир дам,
Дарахт шохи кумушга тошсин.
 
 
Она қишлоқ ёпинган
                      Оқ либосин кўраман.
Кумуш қорга тикилиб,
                      Қиш завқини сураман.
 
 
Уч, оппоқ қор, оппоқ қор,
                      Ойналарга расм чиз.
Қиш сабоси визилла,
                      Қор тепани титиб кез!
 

6.

 
Бепоён далаларда
Қорлар ялтирар ҳали.
Кўклам иси келмоқда
Табиатнинг гўзали.
 
 
Оппоқ қорли қиш, хайр,
Хуш кел, кўм-кўк гулбаҳор.
Сенга тўйиб боқайин
Севинч билан ҳар наҳор.
 
 
Ана чексиз даладан
Трактор товши келар.
Колхозчилар қўшиғин
Таратиб шамол елар.
 

7.

 
Она қишлоқ, она фасллар,
Бунча дилбар, бунча гўзалсан!
Қаршингда мен кучсиз бир қалам,
Ўзинг достон, ўзинг ғазалсан!
 

КУЧУК, ҚУЁН ВА АЙИҚЧА

 
Кучук, қуён, айиқча
Топиб жажжи қайиқча,
Суздилар куйлаб шодон,
Балиқ овга учовлон.
 
 
Манзилга ҳам етдилар,
Қулоқ солинг, нетдилар:
Айиқ қармоқ ташлади,
Кучук увлай бошлади.
 
 
Қуён керишиб шу он,
Қўрқитай, деб беомон,
Дарёга ташлар ўзин,
Чирт юмиб икки кўзин.
 
 
Дўстлар – кучук, айиқча,
Дод солиб йиғлаганча,
Югурдилар, елдилар
Ҳам бир ўйга келдилар.
 
 
Айиқ қармоқ ташлади,
Кучук увлай бошлади,
Э воҳ, қуён илинди,
Узун тили юлинди.
 
 
Ана, қирғоқда қайиқ,
Шошиб кучук ва айиқ,
“Тез ёрдам”га чопдилар,
Касалхона топдилар.
 
 
Қуён жароҳат ебди,
Доктор Айболит дебди:
“Ўйланмай қилинган иш
Фақат орттирар ташвиш!”
 

«О, ЯНГРА, РУБОБИМ, КУЙЛАРИНГ ТАРАТ…»

 
О, ЯНГРА, РУБОБИМ, КУЙЛАРИНГ ТАРАТ,
Сўнган юрагимнинг ҳижронларини,
Толесиз севгининг жафосини ҳам
Куйла унутилган гул онларини.
 

1955 ЙИЛ 3 ДЕКАБРЬ ХОТИРАСИ

Дадамга

 
Кўз юмиб, уйқуга толдинг абадий,
Оғир видолашув, ниҳоят оғир.
Қани, эй, бормидир Тангри – Худойим,
Сўнг бор ёлборардим умид-ла охир!
 
 
Мафтун этолмади у чоқ гуллари,
Нурин йўқотмишдир табиат гўё.
Севиб, ўрганганим қадрдон қирлар
Гўзал бир афсона сингари рўё.
 
 
Сен она тупроққа ёпинганинг дам
Алла айтди еллар қошингда, ухла.
Кўз йиғлади, фарёд кўтарди олам,
Уруғлар ўқиди эзгу фотиҳа.
 
 
Яшаш иштиёқи сўнди – ожиз шам…
Ортиқ чидолмади юрак бардоши.
Йиғи юпатмади бир дақиқа ҳам,
Чунки тамом эди кўзларнинг ёши.
 
 
      Меҳрибон сиймони унутарманми,
      Мангулик уйқуга толдинг, о, падар.
      Дунёда ситамга қолдирдинг мани,
      Ҳам ғамгин термулар онам – муштипар.
 

…ГА СОНЕТ

 
Рад этилган муҳаббат далил,
Кечагидек ёдимда ҳамон.
О, севганман, дилбар, бир замон,
Сен хаёлим эдинг ҳамдами.
 
 
Инкор этдинг лекин совғамни,
Қалбим топтаб ўтдинг беомон.
Севмагансан асло – мен ёмон,
Ҳайҳот!Аччиқ севилиш ғами.
 
 
Не ахтардинг? – Хафалик ёлғиз.
Не қидирдинг? – Фақат кўз ёши
Ва ловуллаб адо бўлмас ҳис.
 
 
Унутолмас экан ҳеч бошим,
Ахир ҳаёт йўқдир офтобсиз;
Кел, сўнг марта порла, Қуёшим!
 

ХАЙРЛИ ТУН

(Адам Мицкевичга ўхшатма)

 
Хайрли тун, эй соҳибжамол,
Тинчлик бергил менга ҳам.
Хайрли тун! Чиройлик олам,
Икки ёқут кўз ва ҳинду хол.
 
 
Сен-ла кетар уйқу, ўй-хаёл,
Ухлолмайман тун бўйи бир дам.
Айриламан бор бисотимдан,
Хайрли тун, майли, яхши қол.
 
 
Истамаса ҳам сира дилим
Хайрли тун дейман ётишда,
Чунки бу сўз одат азалий.
 
 
Висолингга ошиқ ва тонгни
Мен кутаман изтироб, ғашда,
Олтин тонгни – сени гўзалим!
 

ЎЗБЕК ТИЛИ

 
Ҳайҳот, топтаганда араб ва мўғил,
          Ҳаётингнинг занжирли йили,
Бошдан не кечирдинг, мардона ўғил,
          Ўзбек тили, ўзбек тили.
 
 
Улуғ тарихингга қиламан хитоб,
          Навоий шеърининг гули,
Кечмиш замонларнинг тирик гувоҳи,
          Ўзбек тили, ўзбек тили.
 
 
Сени нақадарлик севаман, она,
          Оҳ, юрагимнинг булбули
Бўлиб сайрагансан гўдак чоғимдан,
          Ўзбек тили, ўзбек тили.
 

МАШЪАЛА

 
Дил чашмаси тўрида ҳамон,
Тинмай ёнар ёқут машъала.
Ўшандандир илҳом беомон,
Шовқин солар гўё шаршара.
 
 
Ширин юрак хотиралари
Ёдимдадир: илк муҳаббат, тун…
Кечмишларнинг гул хаёллари
Ёзиб қолар рангдор қанотин.
 
 
У қаршимда намоён ҳар дам,
Табассуми ила чароғон.
Кўринади фақат кўзгуда
Ишқ ниҳолин ўтказган боғбон.
 
 
Орзуларим кулмас, эҳтимол,
Унутдими, билмам, севгини.
Ёндирган-у, бироқ ул, алҳол,
Ўчирмайди машъаласини.
 

ТОНГ ЛИРИКАСИ

 
Мени аста уйғотдинг келиб,
Кўзим тушди оқ рўмолингга.
Ихтиёрим, тинчимни олиб
Ҳузуримдан йўқолдинг нега?
 
 
 Сени кутдим бутун тун бўйи,
 Кўзларимга уйқу келмади.
 Юлдузлардан сўрадим куйиб,
 Афсус, улар айта билмади.
 
 
 Саҳар бўлди, келдинг қошимга,
 Ўша енгил шоҳи оқ рўмол,
 Нима ўйлар солдинг бошимга
 О, мармар тонг, о, соҳибжамол!
 

КУЗ КЕЧИ

 
Мудрар, мудрар қалин теракзор,
Ухлар юпқа муз остида сув.
Алла айтар зар япроқлар қув,
Бир меъёрда аста – беозор.
 
 
Қуёш ойни излаб интизор
Ботди. Булутлари оқ парқу,
Ўз ҳукмига олганда уйқу
Ухлар эди олам беридо.
 
 
Куз кечига ҳамоҳанг, майин
Табиат чалади ўз найин –
Шивирлашар мен-ла япроқлар.
 
 
Келган каби гўё атайин
Юксакда бир юлдуз чарақлар,
Юксакда бир юлдуз чарақлар.
 

«ЙЎЛЛАРИМГА БЎЛИБ ТАШНА, ИНТИЗОР…»

 
 ЙЎЛЛАРИМГА БЎЛИБ ТАШНА, ИНТИЗОР,
 Гоҳо мен келмасдан қолар кезларим,
 Нигоҳимни қўмсарми гул юзларинг,
 Дўстим, кутармисан орзиқиб бедор,
  Вужудингга тўлиб ғамгинлик, озор
 Ютасанми?
 
 
 Оёғим остида ғичирлайди қор,
 Табиат чорлайди ёнар кўзларим,
 Бораман, кўмилар босган изларим,
 Мени эслармикан орзиқиб, бедор,
 Ўша таниш жимжит гўшада, дилдор,
 Кутасанми?