Жонфидолик этдилар охиргача.
Асли насли Мустафою Муртазо,
Бґлдилар сґнгра шаµиди Карбало.
Ул бири заµри бало бирлан µалок,
Бул бирин кґксини шамшир этди чок.
190Ґаі йґлида жисму жондин кетдилар,
Оіибат кавну макондин кечдилар.
Сен билурсен,эй Худо,асрорини,
Тинглагил ошиі кґнгиллар зорини…
Зоту сифот баёнида
Зот не эрди, жузву Кулл эрди ґшал,
Бирлашиб, бир бґлди сґнг,зеру забар.
Руµ не эрди, шуъладирким, нури зот,
Этди сарсон сґнгра ул баµри сифот.
Айн не эрди, іатра ичра гум бґлиш,
Јатра µам іолмай, іуриб, Іулзум бґлиш.
195 Иші не эрди,зоти ашё кґрганинг,
Сиррида сирри µувайдо кґрганинг.
Нур не эрди, рози жонон англамак,
Розини кґнгилга изµор айламак.
Шаві не эрди, ул µама огоµи дил,
Токи билгайсен не эрмиш обу гил.
Кґк не эрди, пардадир, ортида ёр,
Сиррини оламга этган ошкор.
Шамс не эрди,шуъладир ул, нури зот,
Иші рамузи ичра топмишдир µаёт.
200 Ой не эрди, солики µайронадир,
Чун фанолик кґйида сайронадир.
¤т не эрди,ул µаво эрмиш,кибр,
¤зни этмоілик жаµолатга асир.
Ел не эрди, йґілигу йґілик неча,
Жаµд іил бу йґлда умринг борича.
Сув не эрди, тоза юзликдир,сафо,
Ґам хасислар дастидин чекмак жафо.
Хок не эрди, µар нафас афтодалик,
Ишіу савдойи жунунда соддалик.
205 ТоІ не эрди,йґлда іолмоІинг бу дам,
Ґижжалаш µижрон китобин дамба-дам.
Баµр не,ул дурри макнун бермагинг,
Ґам кґнгил остонига бош урмагинг.
Арш не эрди,іалбдайин іалб топганинг,
ҳолиби іалбни адамга отганинг…
Кґнгил йґлидан ваµдат минбарига чиіиш
Бир замон, эй руµи руµонийи іудс,
Талпиниб, ушбу макондин ґзни уз.
Ул буту посбони табъни18 хор іил,
Бешу тґртни тарк этиб, абгор іил.
210 От ґшал нафси балони синдириб,
Кун кґрарсен тобакай кофир бґлиб.
Ол бурундан ул бурундуіни бу дам,
Јґй вужудингни ґшал борсин адам.
Каъбайи кґнгил сенга йґілик эрур,
Ґар не келгайдир, уни йґіликка сур.
Дилда борин буз, омон берма анга,
Рози жононинг висол очгай сенга.
Жон шаробингни кґнгилдин эт талаб,
Токи жом тутсин сенга, эй ташналаб.
215 Покиза этгил µаётинг, жон топ,
Айлагил сувратпарастликни хароб.
Каъбайи дилга етишсанг,эй µабиб,
Рози маµбубинг сенга этгай насиб.
Каъбайи дил, зоти Кулл яксон эрур,
Олти ёідин µам анга майдон эрур.
Бутпарастликдир ишинг, эй беµунар,
Ґар замон сувратга солгайсен назар.
Сувратингдир парда сийрат устида,
Тинмагур жонинг ниµондир остида.
220 Тобакай тутіунда тутгайсен ани,
Оч жамолингни,юлиб от пардани…
Устоди турк ва унинг пардабозлиги µикояти.
Пардабоз бор эрди, устоди бузург,
Эпчилу доно эди ул асли турк.
Унга тенг рассом, мусаввир йґі эди,
Тасвири олдида тасвир йґі эди.
Бор эди кґп рангба-ранг сувратлари,
Суврат ичра µислари, µайратлари.
Етти парда ул яратмишди,оµор,
Ґар бирида ґзга бир наішу нигор.
225 Етти парда етти сирга ёр эди,
Хизматида етти хизматкор эди.
Санъати сеµрига ошиі эрди ул,
¤з ишига баски содиі эрди ул.
Кґрсатарди янги суврат µар замон,
Янги рангларда мунаііаш айлабон.
Тилда халі такрор этарди номини,
Таъриф айлаб санъати,илµомини.
Лек неча Іофил, Іаразгґй, тийра кас,
Ортидин Іийбат этарди µар нафас.
230 Ул µама сувратки, зґр тасвир эди,
¤зимас, устози чизган, дер эди.
Суврате, устози чизмиш неча бир,
Парда ортидан чиіаргай бирма-бир…
Лек улар билмасди, бу бедод эди,
Ул ґзи рассом, асл устод эди.
Оіибат устодга етди ранжу Іам,
Пардаларни йиртди, сувратларни µам.
Билмагай то ґзгалар асрорини,
Ґар тараф таріатди хизматкорини.
235 Бґйлаким санъатни ул тарк айларак,
Чизмади,этди мусаввирликни тарк.
Јочди халідин, ґзни унга іотмади,
Юрди ёлІиз,µеч бирин ёд этмади…
Бу рамузий сирга очгил кґзни сен,
Яхшилаб боі,унда кґргил ґзни сен.
Сувратингга масту мафтунсен,холос,
Ґам ґзинг сувратгару µам пардабоз.
Хизматингда етти аъзойинг сенинг,
Бошида µар неки савдойинг сенинг.
240 Хизматингдин кетмоі истарлар µама,
Тарк этурлар хоµ иста, истама.
То улар таркингни этмасдан туриб,
Сен ґзинг тарк этмагинг эрмасми хуб?
Ломакони ишіда сайр эт µар замон,
Сувратинг деб мунча µам куйдирма жон.
Пардалардин µар замон озод бґл,
Суврати жисмингни іґйгил, шод бґл.
Не билурсен, сувратингни чизди ким,
Бу іаро тупроіда тарµинг тузди ким?
245 Не билурсен,учрабон нокасга сен,
Ул баландликдин йиіилдинг пастга сен?
Не билурсен,ким сени µар лаµза чун
Парваришлаб, бунда келтирди нечун?
Не билурсен, не баІишлар сенга хок,
Билмасанг гар не эмишдир жони пок?
Не билурсен,іайси йґлга юрмагинг,
Јайси даргоµга кейин бош урмагинг?
Не билурсен,сенга маъшуі ким эди,
Аввалин айёмда маµбуб ким эди?
250 Не билурсен, бу фалакларким чунон,
Кимни деб µар лаµза этгайлар іирон19.
Не билурсанки, іалам дарж айларак,
Не сабабдин сочди тухумингни фалак?
Не билурсен, Іайбдин топсанг хабар,
Јолмагай ул жисми жонингдин асар?
Не билурсен ,кґкда офтоб сен учун
Яріираб кезгай, жаµонтоб20 сен учун?
Не билурсен,улки осмонларда ой,
Сенга деб тунларда касб этгай чирой?
255 Не билурсен, неча юлдузларки бор,
Сен учун чаінар самода шуълавор.
Не билурсен, ким сени µайрон этар,
Чархи гардун ичра саргардон этар.
Не билурсенки,Муµаммад ким эди,
Аввалин µам, охирин µам ул эди…
Бир кеча уйіуда етдим рґйига,
Иші ила елдим, югурдим сґйига.
Кґзга сурдим шунда хоки пойини,
Икки оламдин азиз деб жойини.
260 Тутди илкимдин ґшал шоµи жаµон,
Лаълидин сув берди мамнун айлабон,
Деди:эй ошуфта Атторим менинг,
Сенга бґлсин меµри анворим менинг.
Мунчаким µаі жисму жонинг сийлади,
Ёширин ганжин дилингга жойлади.
Ошкор этдик ґшал ганжинг сенинг,
Бесабаб эрмас жафо, ранжинг сенинг.
Ґар гуµарким,сґйладинг жондин ани,
Тамсил айлаб сирри жонондин ани,
265 µеч шоир чун маоний топмади,
Бґйлаким ганжи ниµоний топмади.
Сенга ул мушкулни осон айладик,
Неча сир кґнглингга пинµон жойладик.
Чун азалдин тґн ато этдик сенга,
Ґам шароби жоми Кулл тутдик сенга.
Не тилар эрсанг, талаб этгил, аё,
Юз очар іаршингда шу еру само…
Айтди шу сґзларнию бґлди ниµон,
Нурга тґлди кґнглим ул,жисмимда жон.
270 Келди бу эµсон Муµаммаддин менга,
Бґйлаким бордим,яіинлашдим анга…
Инсоннинг олий мартабаси баёнида
Эй рамузи жисму жонинг коинот,
Бґйлаким, зулмат аро оби µаёт.
Эйки жонон сиррини этгувчи фош,
Сувратингга этма таъзим, урма бош.
Кел, рамузи сирри субµоний ґіи,
Кґз очиб,тафсири раббоний ґіи,
Бир замон ул минбари ваµдатга чиі,
Ширк Іуборидин іутил, тортгил тиниі.
275 Сол муµаббат аµлининг кґнглига жґш,
Жумла зарротга µаяжону хуруш…
Сирри ваµдатдин кґнгилга келди сир,
Кґнглим ичра икки олам бґлди бир.
Аілу савдо этди бехуд бу дилим,
Ґар замон бошимда ортди мушкулим.
Ногаµон иші, улки асрори азал
Очди юз іаршимда бемакру µиял.
Иші СимурІдирки,унга дом йґі,
Ишіда аввал бор, вале анжом йґі.
280 Иші маІзи коинот эрмиш мудом,
Иші этар µар нарсани олий маіом.
Иші сабаб жаннатни Одам этди тарк,
Иші жаµон кґкига солди гулдирак.
Иші оташ, аілу идрок сув мисол,
Иші тупроі, аілу µуш эрмиш шамол.
Аіл дер:этсам жаµонни пойдор,
Иші дегай:бґлгум жаµонда устувор.
Келдию Мансурда Іолиб бґлди иші,
Бир йґла матлубу толиб бґлди иші.
285 Иші уни етказди дорга, эй ґІил,
Ишііа етгач, жонни кґрмас бґлди ул.
Ишііа етмоі истасанг, ёдингда тут,
¤зни µам, икки жаµонни µам унут.
Иші Лавµу Аршу Курси бойлади,
Иші фаіат ёрни таманно айлади.
Аіл Иблисни адаштирди ёмон,
Чоµга отди ул Юсуфни беомон.
Жавµари ишідир ґшал зоту сифат,
Не эмиш олдида аілу маърифат?
290 Жавµари иші µар не пайдову ниµон,
Ґосили ишідир магар икки жаµон.
Жавµари иші мисли дарёйи азим,
Жавµари ишідир у Раµмону Раµим.
Эй кґнгил,іонинг майи гулфом іил,
Сґнгра унга жисми зоринг жом іил.
Бешу тґрт,олтини іґйгил бир йґла,
Хайру хґш іил кґнглингу жонинг ила.
Јолмаса жону кґнгил, жонон ґзинг,
Бошда пайдо, охири пинµон ґзинг.
295 Маµв бґлурсен фонийи мутлаі бґлиб,
Иші жаµони ичра мустаІраі бґлиб.
Бир кґрарсен унда шу иккини сен,
Јолмагай µаргиз арода “мен” у “сен”.
Жумла бир зотдир, агарчи беадад,
Жумла нарса биттадир,Куллий Аµад.
Јолмаса гар суврат ичра жисму жон,
Аввалу охир ґзингсен жовидон.
Баски бґлдинг аввалу охир ґзинг,
Жузву Куллга ботину зоµир ґзинг.
300 Неча минг хирмонга буІдой жамла, бас.
Битта буІдой донидир ул, бошіамас.
Одамий µам зоти буІдойдир магар,
Ет бунинг маъносига, эй бехабар.
Етди ул буІдой сирига Мустафо,
Икки оламга жило етди, сафо.
Баски ул Иблисда эрди нуру нор,
Жисми Одам эрди тупроІу Іубор.
Боіди Одамга Лаин хок кґрди ул,
¤зни андин мґътабар, пок кґрди ул.
305 Деди:ё Раб, нури мутлаімен µамон,
Ул эса іаршингда тупроідир тамом.
Сендин ґзга зотга чун іуллуі іилай,
Јуллуі айлаб, дилни пурхунлиі іилай?
Мен іаёну Одами хокий іаён?
Айла, ё Раб, бу синоатни баён…
Ґаі таоло деди:Иблис, сґйлама,
Сґз очиб чун макру талбис айлама,
Ул азиздир менга, беµамто эрур,
Бир эмас, минг карра ул авло эрур.
310 Сирри хоки- икки олам кґзгуси,
Сендин эрмас,нур андин келгуси.
Унда тупроі, сенда оташлик магар,
Унда таслим, сенда саркашлик магар.
Мен назар этгум, ґшал хоки заиф,
Номланур даргоµда чун зоти шариф.
Анбиё пайдо этармен аслидин,
Турфа донолар етишгай наслидин.
Баски мен Одамни пайдо айладим,
Сирру асрорим µувайдо айладим.
315 ¤т эмас, маµбуб тупроідир менга,
Эътиборим бґйла кґпроідир анга.
Донни соч тупроііа,бас,унгуси ул,
Сочганинг ул битта донинг юз бґлур.
Ґар не берсанг ґтга, ямлаб ютгуси,
Берганингни куйдириб, кул этгуси.
Одамий хокий азиз, маµбуб менга,
Барча зарроти унинг матлуб менга.
Учди сґнгра бир нидо: эй карру бин,21
Шул замон Одамга барча бош эгинг!..
320 Шул замон Одамга барча эгди бош,
Јотди Иблис ул арода мисли тош.
Ґаі деди:Одамга бош эг,эй лаин,
Сурру асроримни кґргайсен кейин.
Деди Иблис:эй Худованди жаµон,
Подшоµи жумла ошкору ниµон,
Бошни мен пойингга ургаймен фаіат,
Икки эрмас, бирни кґргаймен фаіат.
Тенг бґлурми мен каби фарзонага,
Сажда этгаймен нечук бегонага?
325 Ґаі деди:бегона эрмас Одам ул,
Кимлигин кґргаймидинг, эй кґзи кґр.
Бизга Одам кґзи муштоі шу нафас,
Барµаі этдик сиррини биз бору бас.
Сен нечук билгайсен ул асроримиз,
Гарчи юргайсен чу айлаб коримиз.
Сажда іил, йґіса ёІар лаънат сенга,
Бґлмагай сґнгра нури раµмат сенга.
Деди:ё Раб, µар не этсанг, ул раво,
Хоµи шафіат айла, хоµи бер жазо.
330 Ґаі деди:бас, муµлатинг бергум узун,
Тавіи лаънат осилур бґйнинга чун.
Даµр аро номингни каззоб айларам,
То іиёмат бґйладирсен, муттаµам…
Деди Малъун:лаънатинг раµмат менга,
Раµмат ґрнига келур лаънат менга.
Лаънатинг сендан, чу раµмат µам сенинг,
Банда сендан, унга іисмат µам сенинг.
Сен хитоб этдинг, кґнгил беµуш бґлиб,
Шавіида юргум абад сархуш бґлиб…
Одам алайµиссалом µикояти
335 Бирлашиб ул жузву Кулл, жам бґлдилар,
Бошдин охир дийдайи шам бґлдилар.
Тушди ул нури тажаллий, шул замон,
Ки ґлик тупроііа андин кирди жон.
Ґаі нафасдин етди тупроііа нисор,
Сирри жонон бґлди унда ошкор.
Кечди іирі айём ародин шул маром,
То тани Одам тирик тортди тамом.
Жисми Одам суврати жон бґлди кулл,
Олдида иззат, мазаллат сори йґл.
340 Ишіу аілу фаµму идроку яіин,
Ґузну завіу шавіни этди куфру дин.
Очди кґзни, маъни пардоз айлади,
Рґйи жононин кґриб, ноз айлади.
Кґрди шунда жаннатул ризвону µур,
Эрди, бас, нури тажаллий ичра ул.
Ерни кґрди,осмону ойни µам,
Боіди ашъёларга,боіди дамба-дам.
¤зни кґрди равшану ораста чун,
БорлиІи нури тажаллий бус-бутун.
345 Јґйди сґнг жаннат тамошосин µамон,
Жону дилдан µаііа юзланди шу он.
Деди:равшан сен ила жону вужуд,
Сґнг йиіилди ерга ул, этди сужуд.
Сажда айлаб деди:эй донойи роз,
Мушкулим µал эт ґзинг, эй чорасоз.
Ким эмишмен, бу не асрор, сґйла сен,
Не учун келдим бу манзилгоµга мен?
Јайси йґлдин якка-ёлІиз келмишам?
Ожизу іґлсиз, оёісиз келмишам?
350 Холиіо, мен хастаµол йґлингдамен,
Ланг чумолимен мисол, йґлингдамен.
Келди иші, итіитди юздин пардани,
Чирмади-олди шу ожиз бандани.
Бир нидо учди:аё Одам ґзинг,
Нури дийда, равшани олам ґзинг.
Ґаі нафасдин келди чун бунёд сенга,
Асли каррамно22 эмишдир зот сенга.
¤злигингни бил, таниб ол, эё башар,
Сенга бош эгди малоик сарбасар.
355 Еру осмонлар аро лашкар сенинг,
Жисму жону жузву кулл яксар сенинг.
Жумла жонзот іиблагоµи сен магар,
Бошдин охир аілу идороксен, назар.
Кґзни оч, µаі йґлида болиІ бґлиб,
Жисму жондин то абад фориІ бґлиб.
Ґар не кґрдинг, µар не кґргайсен яна,
Сен ґзинг, юз бор ґзингсен, ґзга на…
Аввало асмони таълим этди23 µаі,
Сґнгра нардбонларни таслим этди µаі.
360 Деди Одам: эй карими лоязол24,
Ґайю Јайюму Раµиму зулжалол.
Эйки кґнглимга нисор айлаб сурур,
Унга бахш этган бу янглиІ нору нур.
Баски этмишсен ґзинг пайдо мени,
Сґйлагил, ким айлади пайдо сени?
Ґаі деди:нодонлик этма дам уриб,
Сґзлама маъносига етмай туриб.
Биз билурмиз розимизни, биз нуіул,
Сенга айтурмиз сенга лойиіни ул…
365 Мен ґзимни сенда такрор айладим,
Санъатимни сенда ошкор айладим.
Маісадим сендин фаіат бир кимса,бас,
Жумла наслингдин ґшалдир, бошіамас.
Номини султон Муµаммад дейдилар,
Тоµиру Маµмуду Аµмад дейдилар.
Бґлмаса ул, бґлмас эрди коинот,
Бґлмаса ул, бґлмас эрди бу сифот.
Бґлмаса ул, бґлмас эрди баµру бар,
Кґкда ой бґлмасди, офтоб µам магар.
370 Бґлмаса ул, бґлмас эрди осмон,
Бґлмаса ул, бґлмас эрди жисму жон.
Бґлмаса ул, бґлмас эрди анбиё,
Бґлмаса ул, келмас эрди авлиё.
Бґлмаса ул, бґлмас эрди шу замин,
Аршу Курси бирла ул кавну макин.
Бґлмаса ул, бґлмас эрди шу жаµон,
Ґар не ошкору ниµон, яхши-ёмон.
Бґлмаса ул гар шафоатхоµ сенга,
Јайданам бґлгайди равшан роµ сенга?
375 Жумла борлиідин фаіат маісуд ґшал,
Даµр аро энг покиза мавжуд ґшал…
Васфи ПайІамбарни Одам тинглади,
Аілу µуш бир дам уни тарк айлади.
Деди:кош юзини кґрсам ошкор,
Бґлгай эрдим кґйида гарду Іубор.
Ґаі таоло деди:кґргил нурини,
Манглайингда яшнатиб іґйдим уни.
Ё назар сол ґнг томонга шул замон,
Унда ул жон истагинг бґлгай аён.
380 Боіди Одам, ґнг томонга боіди ул,
Иштиёі ґтида ґзни ёіди ул.
Кґрди шунда Арш ила Лавµу Јалам,
Сґнгра ул Нури жаµон орони µам…
Шуъла сочди нури поки Мустафо,
Бґлди равшан нуридан еру само.
Икки олам іолди чун нур іґйнида,
Одам ул µайрат,таµайюр іґйнида.
Порлабон тирноіларин µар биттаси,
Мисли кґзгу бґлди Одам чеµраси.
385 Боіди ґз тирноіларига Одаме,
Ґар бирида эрди пайдо оламе.
О проекте
О подписке
Другие проекты
