Читать книгу «Uzuncorab Peppi» онлайн полностью📖 — Астрид Линдгрен — MyBook.
image

III. Peppi məktəbə gedir

Tommi və Annika məktəbdə oxuyurdular. Hər gün səhər saat səkkizdə çantalarını götürür, əl-ələ verib yola düzəlirdilər.

Bu zaman Peppi ya cənab Nilsonu geyindirib bəzəyir, ya at minir, ya da idman edirdi. Sonra Peppi rahatca mətbəxdə oturub iri fincanda qəhvə içər və pendirlə bir neçə dilim çörək yeyərdi.

Tommi ilə Annika məktəbə gedəndə həsrətlə “Toyuq” villasına baxardılar. Çünki məktəbə getmək istəmirdilər, bütün günü Peppi ilə oynamaq arzusunda idilər.

Bir gün yenə Tommi və Annika dərslərini hazırlayıb Peppinin yanına gəlmişdilər. Onlar Peppini dilə tutmağa başladılar. Tommi bic-bic Peppiyə baxıb dedi:

– Sən heç təsəvvür edə bilmirsən ki, bizim necə qiyamət müəllimimiz var!

– Heç bilmirsən bizim sinif necə maraqlıdır, – Annika da onun sözünə qüvvət verdi. – Mən bir gün məktəbə getməsəm, dəli olaram!

Tommi yenidən sözə başladı:

– Özü də orda çox oturmaq lazım deyil. Ancaq saat ikiyədək.

Annika yenə qardaşının sözünə qüvvət verdi:

– Ancaq saat ikiyədək, başa düşürsənmi, gözünü açıb-yumunca budur, zəng çalınır. Bundan başqa, tətillər olur: Milad, pasxa, yay…

Peppi fikrə getdi, lakin əvvəlki kimi susurdu. Birdən o, ciddiyyətlə dedi:

– Bu, böyük ədalətsizlikdir. Mən bununla heç cür razılaşa bilmərəm.

– Nə ədalətsizlikdir? – Tommi təəccübləndi.

– Dörd aydan sonra Milad günləri olacaq və sizin Milad tətilləri başlanacaq. Bəs mənim üçün nə başlanacaq? – Peppi ağlamsındı. – Mən günü sabahdan məktəbə gedəcəyəm.

Tommi və Annika sevinclərindən əl çaldılar.

– Ura! Ura! Deməli, biz sabah düz səkkizdə səni qapımızın ağzında gözləyəcəyik.

Peppi dedi:

–Yox. Saat səkkiz mənim üçün tezdir. Bir də ki mən məktəbə atla gedəcəyəm.

Peppi saat onda atı bağa çıxartdı və yola düşdü. Bir neçə dəqiqədən sonra şəhərin bütün sakinləri özlərini pəncərələrin qabağına atdılar: onlar heyrət dolu gözlərlə belində balaca bir qızcığaz oturmuş yel kimi ötən ata baxırdılar. O çaparaq həyətə girdi, atdan yerə endi və atı ağaca bağladı. Peppi yaxınlaşıb sinfin qapısını elə bərk açdı ki, uşaqlar bu qəfil səsdən yerlərindən sıçradılar. Qız şlyapasını yelləyib ucadan qışqırdı:

– Salam! Güman edirəm ki, mən gecikməmişəm?

Tommi və Annika müəlliməni xəbərdar etmişdilər ki, məktəbə Uzuncorab Peppi adlı təzə bir qız gələcək. Müəllimə onsuz da Peppi barədə eşitmişdi – hamının bir-birindən xəbərdar olduğu bu balaca şəhərdə qız haqqında çox şayiələr dolaşırdı. Müəllimə mehriban və nəcib insan olduğundan məktəb Peppinin xoşuna gəlsin deyə əlindən gələni etməyə hazır idi.

Peppi dəvətsiz-filansız keçib boş skamyada oturdu. Lakin müəllimə onu töhmətləndirmədi, əksinə, çox mehribanlıqla dedi:

– Əziz Peppi məktəbimizə xoş gəlib. Ümidvaram ki, bura sənin xoşuna gələcək və oxuyub çox şey öyrənəcəksən.

– Mən də ümidvaram ki, yaxın günlərdə mənim Milad tətillərim başlanacaq, – Peppi cavab verdi. – Elə ona görə də bura gəlmişəm.

– İndi zəhmət çək, adını bütünlüklə de, səni də şagirdlərin siyahısına yazım.

– Mən Peppilotta Viktualina Rolqardinayam. Atam – Dənizlərin Qənimi, hazırda zənci kralı, kapitan Uzun-corab Efroimdir. Hamı məni Peppi çağırır.

– Aydındır, onda biz də səni Peppi çağırarıq. İndi görək sən nə bilirsən? Hesabdan başlayaq. Peppi, de görüm, yeddi üstəgəl beş neçə eləyər?

Peppi təəccüblə və narazı halda müəlliməyə baxdı:

– Sən boyda adam bunu bilməyəndən sonra mən haradan bilim?

Heyrətdən uşaqların gözləri kəlləsinə çıxdı. Müəllimə isə mülayimcə başa saldı ki, sinifdə belə cavab verməzlər, müəllimə müraciət edəndə “siz” deyərlər və “freken” çağırarlar.

– Xahiş edirəm, bağışlayın, – Peppi pərt oldu. – Mən bunu bilmirdim, bir də belə etmərəm.

– Ümidvaram. Bax sən sualıma cavab vermək istəmədin, mən isə əvəzində həvəslə hesablayaram: yeddi üstəgəl beş edər on iki.

– Buna bir bax a! – Peppi qışqırdı. – Əgər sən özün hesablaya bilirdinsə, onda məndən niyə soruşurdun? Bay, yenə sizə “sən” dedim, bağışlayın.

Peppi qulağından bərk çimdik almaqla özünü cəzalandırdı.

Buna fikir verməyən müəllimə başqa bir sual verdi:

– Peppi, indi de görüm, səkkiz üstəgəl dörd neçə edər?

– Məncə, altmış yeddi, – Peppi cavab verdi.

– Xeyr, səkkiz üstəgəl dörd edər on iki.

– Dostum, bu ki lap ağ oldu! Elə indicə dedin ki, beş üstəgəl yeddi edər on iki. Axı məktəbdə də bir qayda-qanun olmalıdır! Əgər bu hesablamalar səni çox maraqlandırırsa, yerindəcə otur, istədiyin qədər hesabla, biz də həyətə çıxıb qaçdı-tutdu oynayaq… Vay, deyəsən, yenə “sən” dedim. Axırıncı dəfə məni bağışlayın.

Müəllimə dedi ki, bu dəfə də onu bağışlayır, görünür, hesabdan ona hələlik sual vermək lazım deyil, yaxşısı budur, başqa uşaqlardan soruşsun.

– Tommi, bu məsələnin həllini tap: Lizanın yeddi, Akselin doqquz alması vardı. Onların birgə neçə alması vardı?

– Hə, Tommi, hesabla görək, – Peppi birdən sözə qarışdı. – Onu da de görək, onlar almaları kimin bağından dərmişdilər?

Freken yenə özünü eşitməzliyə qoyub Annikadan soruşdu:

– Annika, indi sən cavab ver. Qustav dostları ilə ekskursiyaya çıxır. Ona bir kron yolpulu verirlər. Qayıdanda onun yeddi eresi qalır. Qustav yolda nə qədər xərcləyib?

Peppi yenə dedi:

– Mən isə bilmək istərdim: nə üçün bu oğlan belə bədxərclik edirdi? O bu pula nə almışdı?


Müəllimə güman edirdi ki, bəlkə, Peppi qiraətlə maraqlandı. Şkafdan kirpi şəkli çəkilmiş bir karton çıxartdı. Şəklin altında iri “K” hərfi yazılmışdı.

– Peppi, indi sənə maraqlı bir şəkil göstərəcəyəm. Bax bu, Kir-pi-dir. Bu isə “K” hərfidir.

– Ola bilməz! Mən isə elə bilirdim ki, “K” bir-birinə yapışıq iki xırda və bir böyük çöpdür. Xahiş edirəm, kirpi ilə çöplərin oxşarlığını deyəsiniz.

Müəllimə Peppiyə cavab verməyib ilan şəkli çəkilmiş başqa bir karton çıxartdı və dedi ki, şəklin altındakı “İ” hərfidir.

– İlanlardan söhbət düşəndə Hindistanda nəhəng bir ilanla necə əlbəyaxa olduğum yadıma düşür. Heç təsəvvür edə bilməzsiniz, o ilan necə qorxulu idi: uzunluğu on dörd metr, özü də eşşəkarısından qəzəbli. Hər gün o, azı, beş hindli udar, iki körpə uşağı isə qəlyanaltı edərdi. Bir gün həmin ilan məni də udmaq meylinə düşdü. Bədənimə sarıldı, lakin özümü itirmədim, var gücümlə onun kəlləsindən elə vurdum ki, ilan ufuldayıb yerə sürüşdü…

– Kim nə bacarır çəksin, – deyib freken stolun arxasında oturdu və dəftərləri yoxlamağa başladı. Bir dəqiqə keçməmiş müəllimə başını qaldıranda gördü ki, rəsm çəkən yoxdur, hamı Peppiyə baxır. Peppi döşəmədəcə uzanıb şəkil çəkirdi. Müəllimə əsəbi halda dedi:

– Peppi, sən niyə kağızda çəkmirsən?

– Mən çoxdan kağızı şəkillə doldurmuşam. Mənim atım o balaca vərəqə sığışmadı. İndi onun qabaq ayaqlarını çəkirəm, quyruğuna çatanda gərək dəhlizə çıxam.

Burada müəllimənin səbri tükəndi, uşaqlara dedi ki, oynamağa məktəbin həyətinə çıxsınlar, çünki Peppi ilə tək danışmalıdır. Uşaqlar sinifdən çıxan kimi Peppi müəlliməyə yanaşdı:

– Freken, mənə maraqlı idi görüm məktəbdə nə ilə məşğul olurlar. Məni bir daha burada görməzsiniz. Başım lap gic gedir.

Lakin müəllimə dedi ki, çox təəssüf edir, xüsusən ona görə ki Peppi özünü yaxşı aparmaq istəmir.

– Sən özünü pis aparırsan. Belə uşaqları biz məktəbdən qovuruq.



– Yəni mən özümü pis apardım? – Peppi təəccübləndi. – Doğru sözümdür, mən heç bunu bilmirdim.

Peppi səmimiqəlbdən elə peşman olmuşdu ki, adamın ona ürəkdən yazığı gəlirdi. O, bir az susub dili topuq çala-çala dedi:

– Freken, sən çox mehribansan. Ona görə sənə bunu yadigar verirəm.

Peppi cibindən qızıl zınqırov çıxarıb müəllimənin stolunun üstünə qoydu. Müəllimə dedi ki, belə qiymətli hədiyyəni ala bilməz.

– Freken, xahiş edirəm, mənim hədiyyəmi rədd etmə, yoxsa sabah yenə məktəbə gələrəm, bu isə heç kimə gərək deyil.

Peppi qaçaraq məktəbin həyətinə çıxıb atın belinə sıçradı. Uşaqlar atı dövrəyə alıb tumarlayırdılar. Onlar Peppinin necə at çapacağına baxmaq istəyirdilər.

– Yadımdadır, Argentinada bir məktəbə gedirdim, bax məktəb ona deyərəm e! – Peppi sözə başladı. – Eh, kaş siz də həmin məktəbi görəydiniz. Argentinada ev tapşırıqları verilmir. Orda hesab dərsi keçmirlər. Təsadüfən uşaqlardan biri beş üstəgəl yeddinin neçə elədiyini deyərsə, müəllim onu bütün günü küncə qoyacaq. Kitab deyilən şey orda heç kəsdə yoxdur…

Balaca bir oğlan təəccüblə soruşdu:

– Bəs onlar məktəbdə nə edirlər?

– Konfet yeyirlər. Məktəbin yanında konfet fabriki var. O fabrikdən düz sinfə xüsusi bir boru çəkilib. Uşaqların bir dəqiqə boş vaxtı olmur – elə hey konfet yeyirlər. Di salamat qalın! – sevinclə qışqıran Peppi şlyapasını yellədi. – Daha məni burda görməyəcəksiniz…

Peppi qapıdan səs-küylə çıxdı. At elə çapırdı ki, ətrafa xırda daşlar sıçrayır, pəncərə şüşələri cingildəyirdi.

IV. Peppi sirkə gedir

Peppi, Tommi və Annikanın yaşadığı balaca şəhərə sirk gəlmişdi. Tamaşaya baxmaq üçün bütün uşaqlar valideynlərindən bilet pulu alırdı. Tommi və Annika da eləcə etdilər. Uşaqlar pulları ovuclarında sıxıb Peppigilə cumdular. Peppini artırmada atın yanında gördülər. O, atın quyruğundan çoxlu nazik hörüklər hörüb qızılgüllərlə bəzəyirdi.

– Səhv etmirəmsə, bu gün onun ad günüdür, – Pep-pi izah etdi. – Ona görə qəşəng görünməlidir.

Tommi bərk qaçdığı üçün təngnəfəs halda soruşdu:

– Peppi, bizimlə sirkə gedəcəksən?

– Sizinlə dünyanın lap o başına da getməyə hazıram, amma sirkə gedəcəyimi deməyə çətinlik çəkirəm, ona görə ki bilmirəm sirk nə olan şeydir?

– Sirk dünyada ən gözəl yerdir. Orda atlar, klounlar, kəndir üstə gəzən gözəl xanımlar var…

– Amma bunları görmək üçün pul lazımdır, – deyə Annika atasının verdiyi pulları itirmədiyinə əmin olmaq üçün ovcunu açdı.

– Mən ölməz Koşşey kimi varlıyam və yəqin ki, o sirki almaq üçün pulum çatar.

– Sən axı niyə başa düşmürsən? –Tommi onun sözünü kəsdi. – Sən sirk-zad almalı olmayacaqsan. Pulu baxmaq üçün verirlər.

– Bircə elə bu çatmırdı. – Peppi özündən çıxdı və tez gözlərini yumdu. – Baxmaq üçün də pul vermək lazımdır? Axı mənim işim bütün günü oyan-buyana baxmaqdır. Mənim baxdıqlarımın pulunu heç vaxt sayıb-hesablamaq olmaz.

Nəhayət, Tommi və Annika sirkin nə olduğunu birtəhər Peppiyə başa saldılar. Peppi çamadanından bir neçə qızıl pul çıxartdı, dəyirman çarxı böyüklükdə şlyapasını başına qoydu və dostları ilə sirkə yollandı.

Sirkin girəcəyində camaat toplaşmışdı, bilet kassalarında növbə vardı. Peppi kassaya yaxınlaşıb başını pəncərədən içəri saldı və yaşlı, xoşsifət qadını görüb soruşdu:

– Sənə neçəyə baxmaq olar?

Lakin qadın əcnəbi olduğundan Peppinin sualını başa düşmədi və pozuq dildə cavab verdi:

– Ay qız, yaxşı yer peş kron, o biri yer uç kron, pis yer bir kron.

Peppi dedi:

– Yaxşı, amma mənə söz ver ki, kəndirin üstə gəzəcəksən.

Tommi Peppinin çiyni üstündən gördü ki, o, üç kronluq bilet alır. Biletsatan qadın qızıl pulu Peppidən alanda şübhəli-şübhəli Peppiyə, sonra da pula baxdı. Qadın qızılın saxta olub-olmadığını bilmək üçün dişi ilə də yoxladı. Pulun qızıl olduğuna inandıqdan sonra bileti və pulun qalığını – çoxlu gümüş pulu Peppiyə uzatdı. Peppi pulları almadı, dedi:

– Axı bu qədər xırda pul nəyimə lazımdır?

Peppi puldan qəti imtina etdiyindən biletsatan qadın onun biletini beş kronluğa dəyişməli oldu, üstəlik, Tommi və Annikadan pul almayıb onlara da beş kronluq bilet verdi.

Beləliklə, Peppi, Tommi və Annika ən yaxşı yerlərdə – birinci sırada, məxmər kreslolarda əyləşdilər. Tommi və Annika yerlərində fırfıra kimi fırlanır, onlardan xeyli aralı, arxa cərgələrdə oturmuş məktəb yoldaşlarını salamlayırdılar.

– Nə qəribə alaçıqdır… – Peppi təəccüblə sirki nəzərdən keçirirdi.

Eyvanda oturan çalğıçılar birdən gurultu ilə marş çaldılar. Peppi bərk-bərk əl çaldı, yerində bir neçə dəfə hoppanıb-düşdü və soruşdu:

– Musiqi havayıdır, ya ona da pul vermək lazımdır?

Elə bu vaxt pərdə arxasından sirkin direktoru çıxdı. Əynində qara frak, əlində uzun qamçı vardı. Ardınca başları qırmızı quş lələkləri ilə bəzənmiş iki ağ at çapaçapa meydana girdi. Direktor qamçını şappıldatdı və atlar qabaq ayaqları ilə baryerin üstə qalxdılar. Atlardan biri Peppigilin lap qabağında durmuşdu. Peppi iki əli ilə atın ayağından yapışaraq dedi:

– Salam, ay at! Sənə öz atımın salamını çatdırıram! Bu gün onun ad günüdür, amma mən qızılgüllə onun başını yox, quyruğunu bəzəmişəm…

Lakin Peppi o dəqiqə atın ayağını buraxmalı oldu. Çünki direktor yenə qamçını şappıldatdı və atlar baryerdən düşüb meydançada çapdılar.

Nömrə qurtardı. Direktor hörmətlə təzim etdikdə atlar da bəzəkli başlarını əydi. Pərdə açıldı və meydançaya zil qara bir at çıxdı. Atın belində yaşıl paltarlı bir qız durmuşdu. Proqramda bu qızın adı miss Karmensita yazılmışdı. At meydançada çapır, miss Karmensita isə onun belində sakitcə durub gülümsəyirdi. Lakin at Peppinin yanından çaparaq keçdikcə birdən havada qaraltı göründü. Bu qaraltı – Peppinin özü idi. O, atın belinə sıçrayıb miss Karmensitanın arxasında durdu. Bu gözlənilməzlikdən miss Karmensita az qala yerə yıxılacaqdı. Sonra qəzəblə qollarını yelləyərək Peppini itələyib yerə salmaq istədisə də, buna nail ola bilmədi.

– Xeyr a, – Peppi qışqırdı, – indi də qoy bir az mən əylənim. Elə bilirsən bircə sən at çapmaq istəyirsən? Təkcə sən yox, hamı pul verib!

Onda miss Karmensita özü atın belindən düşmək istədi, lakin bacarmadı – Peppi iki əli ilə onu bərk-bərk tutmuşdu. Tamaşaçılar gülməkdən uğunub gedirdilər. Sirkin direktoru xidmətçilərə atı saxlamağı işarə etdi. Atın dayandığını görüb Peppi soruşdu:

– Olmaya nömrə qurtardı? Heyif, yaxşıca əylənirdik!

– Zəhləm getmiş, rədd ol mənim sirkimdən! – deyə direktor qəzəbləndi.

Peppi məzəmmətlə ona baxdı.

– Acığın niyə tutur? Mən elə bilirdim ki, hamı bura şənlənməyə gəlib? Elə deyil məgər? – Peppi soruşdu.

Peppi atdan düşüb öz yerində oturdu. Bu vaxt iki xidmətçi ona yanaşdı. Onlar qızın qollarından yapışıb yerindən qaldırmaq və sirkdən çıxartmaq istədilər. Lakin Peppi kresloda elə möhkəm oturmuşdu ki, onu yerindən qaldırmaq qeyri-mümkün idi.

Elə bu vaxt növbəti nömrə başlandı. Meydançaya çəhrayı paltar geymiş bəzəkli miss Elvira çıxdı. Elvira əlində çətir tutmuşdu. O, tarım çəkilmiş kəndirin üstü ilə xırda addımlarla irəlilədi, sonra da cürbəcür maraqlı akrobatik nömrələr göstərdi. O, yuxarıdakı meydançaya çıxdıqda Peppi artıq orada durmuşdu. Miss Elviranın təəccüblü baxışını görən Peppi qətiyyətlə dedi:

– Hə, indi də icazə ver, mən gəzim. Hamı növbə ilə gəzməlidir.

Miss Elvira cavab verməyib aşağı tullandı və direktorun boynuna sarıldı. Sonra məlum oldu ki, direktor onun atasıdır. Peppini sirkdən qovmaq üçün direktor bu dəfə beş nəfər qırmızı geyimli xidmətçi göndərdi… Lakin tamaşaçılar ayaqlarını yerə döyür, əl çalır və çığırışırdılar:

“Qoy o sarı qız çıxış etsin…”

Peppi kəndirin üstü ilə yeridi. Hamı gördü ki, bu qızın ifaçılıq qabiliyyəti miss Elviradan qat-qat üstündür. O, kəndirin ortasında ayağını elə qaldırdı ki, ayaqqabısının burnu çətir kimi başını tutdu. Sonra da yerində fırlanmağa başladı.

Lakin sirkin direktoru heç də Peppinin çıxışından razı deyildi. Onun ancaq bircə arzusu vardı – nəyin bahasına olursa-olsun Peppidən yaxa qurtarmaq. Direktor kəndiri tarımlayan mexanizmə yanaşıb lingi dartdı. Ümid edirdi ki, kəndir boşalanda Peppi yıxılacaq. Ancaq belə olmadı. Kəndir boşaldıqca Peppi də yelləncəkdə olduğu kimi yellənirdi. O, yellənə-yellənə qəfildən direktorun kürəyinə hoppandı. Bu gözlənilməzlikdən direktor qorxub fırfıra kimi yerində fırlandı.

Конец ознакомительного фрагмента.